Ιστορικό Γεφύρι της Άρτας

Το γεφύρι της Άρτας είναι από τα σημαντικότερα ελληνικά γεφύρια, γνωστό, όχι μόνο στην Ελλάδα και τη Βαλκανική, αλλά και σε άλλες χώρες, για την αρχιτεκτονική του αρτιότητα και το θρύλο του πρωτομάστορα.

Ιστορικά: Η ιστορία του γεφυριού αρχίζει πριν τους ρωμαϊκούς χρόνους, πιθανόν από την εποχή του βασιλιά της Ηπείρου, Πύρρο (3 αιώνας π.Χ) . Την άποψη αυτή ενισχύει η δόμηση των βάθρων του με μεγάλους λίθους, κατά το ισοδομικό σύστημα. Η αρχαιότερη γραπτή αναφορά θεωρείται ότι προέρχεται από τον Πλίνιο (1ος αιώνας μ.Χ.). Οι ολιγοήμερες ανασκαφές που διεξάγονται κάθε χρόνο στην κοίτη του ποταμού, όταν διακόπτεται η ροή του, αναμένεται να αποκαλύψουν στοιχεία, τόσο για τα τη θέση της κοίτης κατά την αρχαιότητα, όσο και για το ίδιο το γεφύρι.
Κατά τη διάρκεια των αιώνων το γεφύρι της Άρτας υπέστη διάφορες επισκευές και προσθήκες. Η τελευταία έγινε το 1612. Η σημερινή του μορφή ανάγεται μεταξύ 1602 και 1606. Σύμφωνα με τον Σεραφείμ Ξενόπουλος , μητροπολίτη Άρτας τον 19ο αιώνα, γνωστός και ως Βυζάντιος, τη χρηματοδότηση της κατασκευής του γεφυριού είχε αναλάβει ο Ιωάννης Θιακογιάννης ή Γυφτοφάγος, παντοπώλης από την Άρτα. Φαίνεται ότι ο χορηγός είχε προσωπικό ενδιαφέρον για το έργο, εφόσον ήταν έμπορος και η εύκολη διάβαση του Αράχθου θα διευκόλυναν τις δραστηριότητές του.

Περιγραφή: Το γεφύρι της Άρτας έχει, σήμερα συνολικό μήκος 142 μ. και πλάτος, 3,75 μέτρα. Αποτελείται από εφτά καμάρες. Οι τέσσερις είναι μεγάλες, ημικυκλικές, χωρίς καμία συμμετρία. Το μεγαλύτερο τόξο έχει άνοιγμα 24 μ. και ύψος 11,70. Οι υπόλοιπες έχουν πλάτος: 15.80, 15.40 και 16.20 μ.. και ύψος τόξου, 9.00, 9.60, και 9.30 μ., αντίστοιχα.

Λογοτεχνία και θρύλοι: Ο θρύλος του γεφυριού για τη γυναίκα του πρωτομάστορα που την στοίχειωσε για να το θεμελιώσει, έγινε θέμα πολλών λαογραφικών μελετών και ενέπνευσε πάμπολλα θεατρικά έργα, όπερες, ζωγραφικούς πίνακες και γκραβούρες.
Στην ανατολική άκρη του γεφυριού υπάρχει ο «πλάτανος του Αλή». Λέγεται ότι ο Αλή – Πασάς των Ιωαννίνων κρεμούσε εκεί τους αγωνιστές του 1821 και έπειτα καθόταν στον ίσκιο του και απολάμβανε το μακάβριο θέαμα. Στο γεγονός αυτό αναφέρεται το δημοτικό τραγούδι: «Τι έχεις καημένε πλάτανε και στέκεις μαραμένος με τις ριζούλες στο νερό; Αλή πασάς επέρασε και δεν μπορώ να πιώ».

Τουριστικό Περίπτερο

Το Δημοτικό Τουριστικό Περίπτερο βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο της Άρτας, στην κορυφή του λόφου της Περάνθης. Η θέα είναι μαγευτική και προσφέρει μια εξαιρετική εικόνα της μορφολογίας και της τοπογραφίας της περιοχής. Κάτω απλώνεται ολόκληρη η πόλη και προς τα νότια ο κόλπος του Αμβρακικού και ανάμεσά του τους ο Άραχθος. Το μάτι παρακολουθεί την πορεία του ποταμού να κυκλώνει την πόλη και, μετά να φεύγει ευθύς για να εκβάλει στον Αμβρακικό. Η πανοραμική θέα μπροστά στο πρόσωπο της Δύσης προσφέρει ένα υπέροχο ηλιοβασίλεμα. Όσοι θέλουν να έχουν μία γενική άποψη της ευρύτερης περιοχής μπορούν να κάνουν ένα διάλειμμα στον χώρο εστίασης «Λόφος» που λειτουργεί στο Τουριστικό Περίπτερο.

Δημοτική Πινακοθήκη

Η Δημοτική Πινακοθήκη Άρτας «Γ. Μόραλης » εγκαινιάστηκε το Δεκέμβριο του 2010 και στεγάζεται στο ανακαινισμένο κτίριο της πρώην Πυροσβεστικής, στην οδό Νικ. Πλαστήρα, αρ. 13. Διαθέτει δυο κεντρικές αίθουσες, εκ των οποίων η μία φιλοξενεί τη μόνιμη συλλογή και η άλλη τις περιοδικές εκθέσεις.
Η μόνιμη συλλογή της πινακοθήκης περιλαμβάνει έργα, κυρίως σύγχρονων επώνυμων Ελλήνων καλλιτεχνών όπως οι Μυταράς, Μπότσογλου, Πατρασκίδης, Ψυχοπαίδης, Μήλιος κά, καθώς και ορισμένων ξένων.
Η συνεχής διοργάνωση περιοδικών εκθέσεων , ο εμπλουτισμός της ήδη υπάρχουσας μόνιμης συλλογής, οι ξεναγήσεις , τα εκπαιδευτικά προγράμματα αποτελούν μερικές από τις υπηρεσίες της Πινακοθήκης που έχει ως απώτερο σκοπό την ανάπτυξη της εικαστικής παιδείας και τη διαρκή και ενεργή παρουσία της στην πολιτιστική δραστηριότητα της πόλης μας.
Οι περιοδικές εκθέσεις που έχουν λάβει χώρα στην Πινακοθήκη μέχρι τώρα έχουν ανοίξει δίοδο γνωριμίας του κοινού της Άρτας με την τέχνη και γενικότερα, έχουν διευκολύνει τη συνεχή προσέγγιση του πολιτισμού. Ενδεικτικά θα μπορούσαν να αναφερθούν εικαστικά δρώμενα και σημαντικοί καλλιτέχνες που έχουν εκθέσει στην Πινακοθήκη όπως ο Βασίλειος Σταύρου, οι μαθητές του Μόραλη Απόστολος Τσιρογιάννης& Δημήτρης Ράτσικας, πολλοί καλλιτέχνες απόφοιτοι Α.Σ.Κ.Τ., η Εύα Μελά- πρόεδρος του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας, ο Θεόδωρος Παπαγιάννης (καθηγητής της Α.Σ.Κ.Τ.) με την έκθεση γλυπτών του ‘Η Πομπή’, ο Κωστής Σχιζάκης σε συνεργασία με το Μουσείο Εικαστικών Τεχνών Ηρακλείου Κρήτης, ο Κώστας Μπαλάφας με έκθεση φωτογραφιών του, κ.ά.
Η σημαντικότερη έκθεση που διοργανώθηκε στη Δημοτική Πινακοθήκη Άρτας (4 Δεκεμβρίου 2021- 6 Φεβρουαρίου 2022) είναι η παρουσίαση έργων του Μόραλη με τίτλο «Γιάννης Μόραλης. Στην γενέτειρα». Η έκθεση πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων με την συνεργασία του Δήμου Αρταίων & της «Εταιρείας Μελέτης, Έρευνας και Προβολής της Νεοελληνικής Τέχνης / Εργαστήριο Γιάννης Μόραλης».
Στην Δημοτική Πινακοθήκη Άρτας δόθηκε το όνομα του Γιάννη Μόραλη, ως ένδειξη τιμής προς τον μεγάλο νεοέλληνα καλλιτέχνη από την ιδιαίτερη πατρίδα του.
Ο Γιάννης Μόραλης γεννήθηκε στην Άρτα, το 1916. Εκδηλώνοντας από νωρίς την αγάπη του για την ζωγραφική, παρακολουθούσε στα μαθητικά του χρόνια, τις κυριακάτικες παραδόσεις ζωγραφικής στη Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα, όπου και εισήχθη, ύστερα από εισαγωγικές εξετάσεις, το 1931. Για μια δεκαετία ο Γιάννης Μόραλης σπουδάζει ποικίλες εκφράσεις της γραπτής τέχνης διαμορφώνοντας, σταδιακά το προσωπικό του ύφος, ξεχωριστό και διαγνώσιμο, σήμερα με την πρώτη ματιά. Μελέτησε ζωγραφική και χαρακτική, στην Αθήνα και τοιχογραφία και ψηφοθετική στο Παρίσι κάτω από την καθοδήγηση σημαντικών δασκάλων, όπως οι Δημήτριος Γερανιώτης, Κωνσταντίνος Παρθένης και Ουμβέρτος Αργυρός, Γιάννης Κεφαλληνός, CharlesGuérin, Henri-MarcelMagneκά. Επέστρεψε στην Ελλάδα με την κήρυξη του Β΄ παγκοσμίου πολέμου για να στρατευτεί και έκτοτε παρέμεινε στη χώρα του δημιουργώντας τα ξεχωριστά έργα τέχνης που πλουτίζουν την έντονη καλλιτεχνική δραστηριότητα της εποχής. Υπήρξε και ο ίδιος καθηγητής στην Ανώτατη Σχολή Καλώ Τεχνών της Αθήνας, ενώ ένα από τα πλέον γνωστά του έργα είναι η εγχάρακτη σύνθεση στον εξωτερικό τοίχο του ξενοδοχείου Χίλτον στην Αθήνα. Έντονα δημιουργικός είχε πλούσια και ποικίλη καλλιτεχνική παραγωγή με προσωπικά χαρακτηριστικά που αποκρυσταλλώνονται βαθμιαία. Επιπλέον του απονεμήθηκαν διακρίσεις, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό. Τα πολύπλευρα ενδιαφέροντά του τον οδήγησαν να ασχοληθεί και με άλλες τέχνες όπως η κεραμική, η εικονογράφηση και η σκηνογραφία που τον έφεραν στο ελληνικό χορόδραμα του Εθνικού Θεάτρου και στο Θέατρο Τέχνης του Καρόλου Κουν.
Τηλ. Επικοινωνίας: 2681024946
Facebook: Δημοτική Πινακοθήκη Άρτας «Γ. Μόραλης»
E-mail: [email protected]

Εκθεσιακό Κέντρο

Το Εκθεσιακό Κέντρο του Δ. Αρταίων είναι χώρος διεξαγωγής της Πανελλήνιας Γενικής Έκθεσης Άρτας και βρίσκεται στην περιφερειακή οδό, βορειοδυτικά του κάστρου, κοντά στην οικία Ζορμά.
Βασικός σκοπός του Εκθεσιακού Κέντρου είναι η οργάνωση και εκμετάλλευση της Δημοτικής Εμποροπανήγυρης Μιχούστη που μπορεί να θεωρηθεί η φυσική συνέχεια της πρώτης εμποροπανήγυρης του Μουχουστίου. Από αυτήν άλλωστε κρατά και το όνομά της και τον χρόνο διεξαγωγής της, κάθε Σεπτέμβρη.
Λίγα λόγια για την ιστορία: Η λέξη «μουχούστι» (μχουστ στο τοπικό ιδίωμα) σημαίνει , εμποροπανήγυρη, αν θεωρηθεί αρβανίτικης προέλευσης και ζωοπανήγυρη, αν ετυμολογηθεί από την αραβική λέξη, «Medhuseua». Όποια και αν είναι η προέλευση της απέδιδε την ετήσια αγορά που λάμβανε χώρα, κάθε Σεπτέμβρη στην περιοχή και περιελάμβανε και εμπορικό παζάρι και αγορά ζώων. Η περιοχή της παλαιάς αυτής, ετήσιας αγοράς, η συνοικία Μουχουστίου, όπως την αναφέρει ο μητροπολίτης Άρτας Σεραφείμ Ξενόπουλος, το 1884, στο «Δοκίμιον Ιστορικόν περί Άρτης & Πρεβέζης» , βρισκόταν στα νοτιοδυτικά της πόλης, σε μικρή απόσταση από την καθημερινή αγορά, το Ρωμιοπάζαρο.
Η εμποροπανήγυρη της Άρτας συγκέντρωνε εμπόρους από διάφορα μέρη του ελλαδικού χώρου, οι οποίοι έφθαναν στο πανηγύρι, νοίκιαζαν ξύλινα παραπήγματα και εξέθεταν τα προϊόντα τους. Τον 18ο αιώνα προσέλκυσε ακόμη και Βενετούς εμπόρους από τα Επτάνησα που ερχόταν να πουλήσουν υφάσματα, χαρτιά, γυαλικά και μπογιές και να αγοράσουν προϊόντα από την περιοχή της Ηπείρου.
Η ετήσια αγορά του Μουχουστίου άρχισε να χάνει την αίγλη της μετά την απελευθέρωση της Άρτας, το 1881. Στα επόμενα χρόνια η παλιά συνοικία έμεινε να φιλοξενεί μόνο την ζωοπανήγυρη, η οποία έσβησε σταδιακά, ακολουθώντας τις τάσεις της εποχής. Η εμποροπανήγυρη μεταφέρθηκε κοντά στο κάστρο, περίπου στο ύψος της σημερινής πλατείας Καραϊσκάκη και παρέμεινε εκεί ως τη δεκαετία του 1990, οπότε και μεταφέρθηκε στο χώρο του Εκθεσιακού Κέντρου Άρτας «Κώστας Βάγιας»
Το Εκθεσιακό Κέντρο Άρτας έλαβε το σημερινό του όνομα από τον δήμαρχο «Κώστα Βάγια» που απεβίωσε στις 3 Σεπτεμβρίου του 2009.
Στο περιβάλλοντα χώρο του υπάρχει το αμφιθέατρο «Διώνη», ο θερινός κινηματογράφος «Ορφέας» και ο δημοτικός χώρος στάθμισης.
Την οργάνωση και διαχείριση του κέντρου έχει αναλάβει από το 2009, η Αρταίων Δημοτική Ανώνυμη Εταιρία Ο.Τ.Α. (ΑΔΑΕ ΟΤΑ ) που δραστηριοποιείται στον τομέα Ανάπτυξης και Παροχής Υπηρεσιών.
Επί μέρους δραστηριότητες της ΑΔΑΕ ΟΤΑ είναι :
• Διαχείριση – Λειτουργία Χώρων Στάθμευσης Αυτοκινήτων
• Οργάνωση και Διαχείριση του Εκθεσιακού Χώρου του Δ. Αρταίων με σκοπό την οργάνωση / εκμετάλλευση της Δημοτικής Εμποροπανήγυρης και διαφόρων άλλων Εμπορικών εκθέσεων
• Διαχείριση Χρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα οποία θα υλοποιήσει ο Δήμος Αρταίων και οι επιχειρήσεις του
• Παροχή Υπηρεσιών Τεχνικού Συμβούλου σε Φορείς και Επιχειρήσεις του Νομού για την υλοποίηση Προγραμμάτων συγχρηματοδοτούμενων από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Βιβλιοθήκη Παραρτήματος Άρτας

Το ΤΕΙ Ηπείρου ιδρύθηκε στις 31 Οκτωβρίου 1994 (ΦΕΚ τ. Α΄/181/31-10-1994) με έδρα την Άρτα και παράρτημα στα Ιωάννινα, με 2 Σχολές και 6 τμήματα. Μετά από 19 χρόνια επιτυχούς λειτουργία, στις 14/05/2018, απορροφήθηκε από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων με Σχέδιο Νόμου που τέθηκε σε ισχύ την 01/10/2018.
Στο Πανεπιστημίου Ιωαννίνων με έδρα την Άρτα λειτουργούνε σήμερα 5 σχολές με ένα έως 3 τμήματα η κάθε μια (συνολικά είναι 8 τμήματα), αντίστοιχες με τα θεματικά πεδία που κάλυπτε το ΤΕΙ.
Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών
Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας
Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας
Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας και Τεχνολογίας Τροφίμων και Διατροφής
Σχολή Καλλιτεχνικών Σπουδών
Στην Άρτα, ως έδρα του ΤΕΙ, λειτούργησε η βιβλιοθήκη του ιδρύματος, γνωστή ως βιβλιοθήκη του ΤΕΙ Ηπείρου. Την αποτελούν 24.000, περίπου τίτλοι βιβλίων, 65 τίτλοι περιοδικών, οπτικοακουστικό υλικό, πτυχιακές εργασίες, σεμινάρια, ηλεκτρονικό υλικό, μονογραφίες, συλλογικά έργα, εφημερίδες, χάρτες, διδακτικά εγχειρίδια, φυλλάδια και πληροφοριακό υλικό (λεξικά, εγκυκλοπαίδειες). Επιπλέον, συμπεριλαμβάνει πρακτικά συνεδρίων, διδακτορικές διατριβές, ευρετήρια, κατάλογους, τεχνικές εκθέσεις, μουσικά κείμενα, δίσκους ακτίνας (CD), ψηφιακούς δίσκους εικόνας (DVD), διαφάνειες (Slides), δίσκους βινυλίου, ηλεκτρονικές πηγές καθώς και φοιτητικές συλλογές με εξειδικευμένο υλικό που υποστηρίζει τα μαθήματα διδασκαλίας.
Η βιβλιοθήκη του ΤΕΙ καλύπτει θεματολογικά όλα τα τμήματα των σχολών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων στην Άρτα.
Παραρτήματα της βιβλιοθήκης υπάρχουν στα Ιωάννινα, στην Πρέβεζα και στην Ηγουμενίτσα
Η Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Παραρτήματος Άρτας, πρώην ΤΕΙ Ηπείρου, στεγάζεται στην Πανεπιστημιούπολη, στους Κωστακιούς, ΤΚ. 47100

Δημοτική Βιβλιοθήκη

Η Δημοτική Βιβλιοθήκη του Δήμου Αρταίων στεγάζεται σε νεοκλασικό κτίριο στο κέντρο της πόλης, στην οδό Φιλελλήνων και εγκαινιάστηκε στις 22 Απριλίου 2019 από τη Δημοτική Αρχή. Σύμφωνα με τα λόγια του δημάρχου, κ Χρήστο Τσιρογιάννη η νέα βιβλιοθήκη αποτελεί ένα ακόμα πνεύμονα πολιτισμού που έρχεται να προστεθεί στις άλλες δύο εξαιρετικές βιβλιοθήκες, του ΣΚΟΥΦΑ και του Πανεπιστημίου.
Η λειτουργία της βιβλιοθήκης εκτός από την πολιτιστική της διάσταση έχει και κοινωνικό χαρακτήρα, καθώς στηρίζει το Γηροκομείο Άρτας στο οποίο ανήκει το νεοκλασικό χτίσμα. Στη βιβλιοθήκη βρήκε στέγη ο Μορφωτικός Σύλλογος Άρτας «Οι Φίλοι του Βιβλίου» με τη συνεργασία του οποίου λειτουργεί καθημερινά. Αποτελείται από 3500 και πλέον τίτλους βιβλίων, ελληνικών και ξενόγλωσσων, είναι δανειστική και καλύπτει όλα τα ενδιαφέρονται, όλων των ηλικιών, ενώ ανανεώνεται συνεχώς. Η πρώτη δωρεά ξένων βιβλίων έγινε από τον Φώτη Βράκα.
Στις εγκαταστάσεις της Βιβλιοθήκη δίνεται η δυνατότητα παρουσιάσεων βιβλίων και διοργάνωσης εκδηλώσεων που αφορούν το βιβλίο.